Hải Phòng
Giả thuyết phổ biến: từ “Hải phòng sứ” – cơ quan phòng thủ mặt biển do Bùi Viện xây dựng thời Tự Đức bên cửa sông Cấm.
Giả thuyết, truyền thuyếtTheo Bùi Viện (nha Hải phòng sứ)1
Thành phố trực thuộc trung ương · Mã 31
Thành phố Hải Phòng
Hợp nhất từ: Thành phố Hải Phòng, Tỉnh Hải Dương
Bản đồ địa danh theo thời gian
Căn cứ pháp lý
- Cấp xã
1669/NQ-UBTVQH15
Thông qua 16/6/2025; chính quyền xã mới hoạt động từ 1/7/2025
Đã đối chiếu số hiệu, chờ đối chiếu toàn văn- Cấp tỉnh
NQ 202/2025/QH15
Thông qua 12/6/2025; tỉnh mới hoạt động từ 1/7/2025
- Cấp huyện
Kết thúc hoạt động
Từ 1/7/2025 theo NQ 203/2025/QH15 sửa đổi Hiến pháp
Tỉnh, thành trước 1/7/2025
Lịch sử và ý nghĩa tên gọi
Phần lịch sử và ý nghĩa tên gọi do LeKha tổng hợp từ nguồn công khai và đang chờ biên tập viên đối chiếu nguyên văn. Mỗi nhận định ghi rõ mức kiểm chứng và nguồn hỗ trợ.
Ý nghĩa tên gọi
Hải Dương
Một cách hiểu theo vị trí: vùng nằm phía đông kinh thành Thăng Long, hướng mặt trời mọc từ biển – “ánh sáng từ miền duyên hải phía đông”.
Giả thuyết, truyền thuyết2
Các tên gọi qua thời kỳ
Mỗi nhóm là một đơn vị hành chính riêng. Tên giống nhau không có nghĩa là cùng phạm vi lãnh thổ.
Tỉnh Hải Dương
Hải DươngChính thức
từ 1490 đến 1/7/2025Chưa đủ tư liệu kiểm chứng2
Năm 1490 là tên xứ, phạm vi khác tỉnh Hải Dương sau này.
Dòng thời gian
Đổi tênTỉnh Hải Dương
Thừa tuyên Hải Dương đổi thành xứ Hải Dương
Chưa đủ tư liệu kiểm chứng2Xem năm 1490 trên bản đồ
(mốc chưa chắc chắn)Thành lậpThành phố Hải Phòng
Thành lập thành phố Hải Phòng
Các nguồn ghi 11/9/1887 hoặc năm 1888 (ngày ký sắc lệnh); cần đối chiếu văn bản gốc.
Nguồn chưa thống nhất1Xem năm 1887 trên bản đồ
Thành lậpThành phố Hải Phòng
Thành lập Thành phố Hải Phòng từ Thành phố Hải Phòng, Tỉnh Hải Dương
Đã kiểm chứng4Xem năm 2025 trên bản đồ
Phả hệ hành chính
Mỗi quan hệ ghi rõ loại (đổi tên, hợp nhất, chia tách) và nguồn; không suy ra từ việc trùng tên hay gần tọa độ.
Tỉnh Hải DươngHợp nhất vàoThành phố Hải Phòng1/7/2025
Toàn bộ diện tích, dân số sắp xếp vào Thành phố Hải Phòng.
Đã kiểm chứng4
Thành phố Hải PhòngHợp nhất vàoThành phố Hải Phòng1/7/2025
Toàn bộ diện tích, dân số sắp xếp vào Thành phố Hải Phòng.
Đã kiểm chứng4
Cảnh quan và thống kê lịch sử
Chưa có lớp dữ liệu sông ngòi, bờ biển, sử dụng đất hay ranh giới lịch sử có nguồn và độ chính xác rõ ràng cho đơn vị này.
Không so sánh dân số, diện tích giữa các thời kỳ khi phạm vi đơn vị khác nhau.
Nguồn tư liệu
Mỗi nguồn chỉ hỗ trợ những nhận định liệt kê dưới nó.
[1]Bất ngờ với các giả thuyết về nguồn gốc tên gọi Hải Phòng
Báo Mới (trang tổng hợp) · Diễn đàn, trang tổng hợp · Độ tin cậy thấp · Truy cập 24/10/2026
Diễn đàn hoặc trang tổng hợp, không nêu tài liệu gốc; độ tin cậy thấp. Tra qua chỉ mục tìm kiếm ngày 24/10/2026, chưa mở toàn văn; biên tập viên cần đối chiếu nguyên văn trước khi duyệt.
- Hải Phòng: Giả thuyết phổ biến: từ “Hải phòng sứ” – cơ quan phòng thủ mặt biển do Bùi Viện xây dựng thời Tự Đức bên cửa sông Cấm. — Tổng hợp giả thuyết Hải phòng sứ của Bùi Viện thời Tự Đức.
- Thành phố Hải Phòng – Hải Phòng — Các bài viết ghi mốc thành lập thành phố là 11/9/1887 hoặc năm 1888.
- Thành phố Hải Phòng: Thành lập thành phố Hải Phòng — Ghi hai mốc 11/9/1887 và 1888.
[2]Dấu mốc ra đời danh xưng “tỉnh Hải Dương”
Báo Pháp luật Việt Nam · Báo chí · Độ tin cậy trung bình · Truy cập 24/10/2026
Tra qua chỉ mục tìm kiếm ngày 24/10/2026, chưa mở toàn văn; biên tập viên cần đối chiếu nguyên văn trước khi duyệt.
- Hải Dương: Một cách hiểu theo vị trí: vùng nằm phía đông kinh thành Thăng Long, hướng mặt trời mọc từ biển – “ánh sáng từ miền duyên hải phía đông”. — Giải thích Hải Dương theo vị trí phía đông kinh thành.
- Tỉnh Hải Dương – Hải Dương — Năm 1490, Lê Thánh Tông đổi Thừa tuyên Hải Dương thành xứ Hải Dương; thời Minh Mạng thành tỉnh Hải Dương.
- Tỉnh Hải Dương: Thừa tuyên Hải Dương đổi thành xứ Hải Dương — Năm Canh Tuất (1490) Lê Thánh Tông đổi thừa tuyên thành xứ Hải Dương.
VnExpress · Báo chí · Độ tin cậy trung bình · Truy cập 24/10/2026
Tra qua chỉ mục tìm kiếm ngày 24/10/2026, chưa mở toàn văn; biên tập viên cần đối chiếu nguyên văn trước khi duyệt.
- Thành phố Hải Phòng – Hải Phòng — Hải Phòng ban đầu là làng chài nhỏ gần cửa sông.
[4]Nghị quyết 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh
Quốc hội (bản đăng trên LuatVietnam) · Văn bản pháp luật · Độ tin cậy cao · Truy cập 24/10/2026
Tra qua chỉ mục tìm kiếm ngày 24/10/2026, chưa mở toàn văn; biên tập viên cần đối chiếu nguyên văn trước khi duyệt.
- Thành phố Hải Phòng: Thành lập Thành phố Hải Phòng từ Thành phố Hải Phòng, Tỉnh Hải Dương — Nghị quyết sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.
- Tỉnh Hải Dương: Toàn bộ diện tích, dân số sắp xếp vào Thành phố Hải Phòng. — Điều khoản sắp xếp cấp tỉnh.
- Thành phố Hải Phòng: Toàn bộ diện tích, dân số sắp xếp vào Thành phố Hải Phòng. — Điều khoản sắp xếp cấp tỉnh.
114 đơn vị hành chính cấp xã
Nguồn dữ liệu và giới hạn
- Danh mục đơn vị hành chính của Cục Thống kê (mốc cũ 1/3/2025, mới đến 20/9/2026); bảng ánh xạ xã cũ → mới đã kiểm tra lại bằng mã chính thức.
- Xã nhập một phần diện tích vào nhiều xã mới đang được bổ sung từ toàn văn 34 nghị quyết; khi có, công cụ sẽ hiện tất cả xã đích.
- Ấp, thôn, tổ dân phố không có danh mục quốc gia và được giữ nguyên như bạn nhập.
- Kết quả dùng để tham khảo; khi làm thủ tục, đối chiếu với văn bản của cơ quan có thẩm quyền.