Căn cứ pháp lý
- Cấp xã
1686/NQ-UBTVQH15
Thông qua 16/6/2025; chính quyền xã mới hoạt động từ 1/7/2025
Đã đối chiếu số hiệu, chờ đối chiếu toàn văn- Cấp tỉnh
NQ 202/2025/QH15
Thông qua 12/6/2025; tỉnh mới hoạt động từ 1/7/2025
- Cấp huyện
Kết thúc hoạt động
Từ 1/7/2025 theo NQ 203/2025/QH15 sửa đổi Hiến pháp
Các huyện cũ
- Thành phố Thanh Hóa
- Thị xã Bỉm Sơn
- Thành phố Sầm Sơn
- Huyện Mường Lát
- Huyện Quan Hóa
- Huyện Bá Thước
- Huyện Quan Sơn
- Huyện Lang Chánh
- Huyện Ngọc Lặc
- Huyện Cẩm Thủy
- Huyện Thạch Thành
- Huyện Hà Trung
- Huyện Vĩnh Lộc
- Huyện Yên Định
- Huyện Thọ Xuân
- Huyện Thường Xuân
- Huyện Triệu Sơn
- Huyện Thiệu Hóa
- Huyện Hoằng Hóa
- Huyện Hậu Lộc
- Huyện Nga Sơn
- Huyện Như Xuân
- Huyện Như Thanh
- Huyện Nông Cống
- Huyện Quảng Xương
- Thị xã Nghi Sơn
Lịch sử và ý nghĩa tên gọi
Phần lịch sử và ý nghĩa tên gọi do LeKha tổng hợp từ nguồn công khai và đang chờ biên tập viên đối chiếu nguyên văn. Mỗi nhận định ghi rõ mức kiểm chứng và nguồn hỗ trợ.
Ý nghĩa tên gọi
Chưa đủ tư liệu kiểm chứng về ý nghĩa tên: Thanh Hóa, Cửu Chân, Ái Châu.
Các tên gọi qua thời kỳ
Mỗi nhóm là một đơn vị hành chính riêng. Tên giống nhau không có nghĩa là cùng phạm vi lãnh thổ.
Tỉnh Thanh Hóa
Thanh HoaChính thức
từ 1831 đến 1843(mốc chưa chắc chắn)Chưa đủ tư liệu kiểm chứng1
Thanh HóaChính thức
từ 1843(mốc chưa chắc chắn)Chưa đủ tư liệu kiểm chứng1
Nhiều tài liệu phổ thông ghi năm 1841; nguồn tìm được ghi Thiệu Trị năm thứ 3 (1843). Cần đối chiếu Đại Nam thực lục.
Cửu ChânTên lịch sử
Chưa rõ thời gianChưa đủ tư liệu kiểm chứng12
Tên quận thời Bắc thuộc; phạm vi không trùng tỉnh Thanh Hóa.
Ái ChâuTên lịch sử
Dòng thời gian
Thành lập
Lập tỉnh Thanh Hoa
Chưa đủ tư liệu kiểm chứng1Xem năm 1831 trên bản đồ
(mốc chưa chắc chắn)Đổi tên
Thanh Hoa đổi thành Thanh Hóa (kiêng húy)
Kiêng húy chữ “Hoa” trong tên Tá Thiên Nhân hoàng hậu Hồ Thị Hoa, mẹ vua Thiệu Trị.
Chưa đủ tư liệu kiểm chứng1Xem năm 1843 trên bản đồ
Phả hệ hành chính
Mỗi quan hệ ghi rõ loại (đổi tên, hợp nhất, chia tách) và nguồn; không suy ra từ việc trùng tên hay gần tọa độ.
Chưa ghi nhận quan hệ chia tách, hợp nhất có nguồn.
Cảnh quan và thống kê lịch sử
Chưa có lớp dữ liệu sông ngòi, bờ biển, sử dụng đất hay ranh giới lịch sử có nguồn và độ chính xác rõ ràng cho đơn vị này.
Không so sánh dân số, diện tích giữa các thời kỳ khi phạm vi đơn vị khác nhau.
Nguồn tư liệu
Mỗi nguồn chỉ hỗ trợ những nhận định liệt kê dưới nó.
[1]Ở miền Trung Việt Nam có 1 tỉnh thành chưa từng sáp nhập kể từ khi thành lập
VnReview (diễn đàn) · Diễn đàn, trang tổng hợp · Độ tin cậy thấp · Truy cập 24/10/2026
Diễn đàn hoặc trang tổng hợp, không nêu tài liệu gốc; độ tin cậy thấp. Tra qua chỉ mục tìm kiếm ngày 24/10/2026, chưa mở toàn văn; biên tập viên cần đối chiếu nguyên văn trước khi duyệt.
- Tỉnh Thanh Hóa – Thanh Hoa — Năm 1831 nội trấn thành tỉnh Thanh Hoa; năm Thiệu Trị thứ 3 (1843) đổi thành Thanh Hóa.
- Tỉnh Thanh Hóa – Thanh Hóa — Đổi Thanh Hoa thành Thanh Hóa để kiêng húy mẹ vua Thiệu Trị (Hồ Thị Hoa).
- Tỉnh Thanh Hóa – Cửu Chân — Thời Bắc thuộc vùng đất gọi là Cửu Chân, sau gọi Ái Châu.
- Tỉnh Thanh Hóa – Ái Châu — Tên Ái Châu dùng sau Cửu Chân.
- Tỉnh Thanh Hóa: Lập tỉnh Thanh Hoa — Minh Mạng năm thứ 12 (1831) nội trấn thành tỉnh Thanh Hoa.
- Tỉnh Thanh Hóa: Thanh Hoa đổi thành Thanh Hóa (kiêng húy) — Dẫn Đại Nam thực lục về việc đổi tên và lý do kiêng húy.
[2]The Stories Behind Vietnam’s Province Names — Part 2: North-Central Coast & Highland
Vietcetera · Báo chí · Độ tin cậy thấp · Truy cập 24/10/2026
Tra qua chỉ mục tìm kiếm ngày 24/10/2026, chưa mở toàn văn; biên tập viên cần đối chiếu nguyên văn trước khi duyệt.
- Tỉnh Thanh Hóa – Cửu Chân — Nêu Cửu Chân và Ái Châu là các tên trước đây của Thanh Hóa.
- Tỉnh Thanh Hóa – Ái Châu — Ái Châu là một tên cũ của vùng Thanh Hóa.